ผลงานวิจัยผลิตภัณฑ์ “ เครื่องดื่มผงพร้อมชงจากสารสกัดมะระขี้นก” เป็นงานวิจัยที่นำเอามะระขี้นกแห้งจำนวนมากที่เหลือจากการจำหน่ายของวิสาหกิจชุมชนสมุนไพรบ้านคลองสิบสาม จังหวัดสระแก้ว มาแปรรูปเป็นเครื่องดื่มผงพร้อมชงจากสารสกัดมะระขี้นกแห้งด้วยกระบวนการผลิตแบบตู้อบลมร้อนที่มีต้นทุนต่ำและไม่มีขั้นตอนซับซ้อน ผงพร้อมชงก็ละลายและพร้อมดื่ม ไม่มีการใส่น้ำตาล และเลือกใช้หญ้าหวานเป็นสารให้ความหวานแทน เหมาะสำหรับผู้ที่ต้องการควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดไม่ให้สูงเกินไป (Charantin) ที่ช่วยควบคุมระดับน้ำตาลในเลือด และสารโฟลีฟีนอล (Polyphenol) ที่ช่วยต้านอนุมูลอิสระในร่างกาย ทำให้ร่างกายรู้สึกสดชื่น ยผงพร้อมชงมะระขี้นก มี 3 รส คือ รสดั้งเดิมเฉพาะมะระขี้นก รสกลิ่นใบเตย เสริมความหอมจากใบเตย และ รสกลิ่นมะลิเสริมความหอมจากมะลิ ซองบรรจุภัณฑ์เสริมอัตลักษณ์ของชุมชน ช่วยเพิ่มมูลค่ามะระขี้นกแห้งให้มีราคาเพิ่มสูงขึ้นถึง 2,500 – 3,000 บาทต่อกิโลกรัม ส่งผลให้เกษตรกรที่อยู่ในวิสาหกิจชุมชนมีรายได้ต่อครัวเรือนเพิ่มสูงขึ้น รวมทั้งการการสร้างช่องทางในการจำหน่ายผลิตภัณฑ์ทั้งรูปแบบ On-line และ On-site ได้การพัฒนาสูตรและออกแบบบรรจุภัณฑ์สินค้าให้เหมาะสมกับผู้บริโภคใช้งบประมาณ 500,000 บาท ใช้ระยะการในการดำเนินการโครงการ 1 ปี ตั้งแต่ 3 เมษายน 2566 ถึง 3 เมษายน 2567
ทีมวิจัยประกอบด้วยอาจารย์ดร. เปรมศักดิ์ พวงพลอย . ดร. เกตินันท์ กิตติพงศ์พิทยาอาจารย์ ดร. โกศล น่วมบาง อาจารย์ประจำภาควิชาเทคโนโลยีอุตสาหกรรมเกษตรและการจัดการ คณะอุตสาหกรรมเกษตรดิจิทัล มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าพระนครเหนือ วิทยาเขต ปราจีนบุรี และ อาจารย์ สัญญา โพธิ์วงษ์
อาจารย์ดร. เปรมศักดิ์ เล่าให้ฟังว่า ผลิตภัณฑ์ “ เครื่องดื่มผงพร้อมชงจากสารสกัดมะระขี้นก” ที่นำมาแปรรูปเป็นผลผลิตที่มีการวางจำหน่ายของเกษตรกรในวิสาหกิจชุมชนเป็นการจำหน่ายมะระขี้นกแห้งเพียงอย่างเดียว และไม่มีการแปรรูปมะระขี้นกเป็นผลิตภัณฑ์เพื่อสุขภาพแต่อย่างใด โดยเกษตรกรจะจำหน่ายมะระขี้นกแห้งในราคาประมาณ 450 บาทต่อกิโลกรัม ส่งขายให้กับหน่วยงานทั้งภาครัฐ และเอกชน เช่น มูลนิธิโรงพยาบาลเจ้าพระยาอภัยภูเบศร เป็นต้น
จุดเด่นของผลิตภัณฑ์
1. เครื่องดื่มผงพร้อมชงมะระขี้นกขมน้อย พกพาง่าย เพียงฉีกซองแล้วเทลงในแก้วที่มีน้ำร้อนหรือน้ำเย็น
คนเพียงเล็กน้อย ผงพร้อมชงก็ละลายและพร้อมดื่ม ส่วนผสมของผงพร้อมชงไม่มีการใส่น้ำตาลและเลือกใช้หญ้าหวานเป็นสารให้ความหวานแทน ทำให้เครื่องดื่มผงพร้อมชงจากสารสกัดมะระขี้นกเหมาะสำหรับผู้ที่ต้องการควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดไม่ให้สูงเกินไป เนื่องจากในเครื่องผงพร้อมชงมะระขี้นกมีสารชาแรนติน (Charantin) ที่ช่วยควบคุมระดับน้ำตาลในเลือด และสารโฟลีฟีนอล (Polyphenol) ที่ช่วยต้านอนุมูลอิสระในร่างกาย ทำให้ร่างกายรู้สึกสดชื่น
2. ผลิตภัณฑ์มีการออกแบบบรรจุภัณฑ์ที่โดดเด่นและน่าสนใจได้แก่
2.1 ซองบรรจุผงพร้อมชงมีอัตลักษณ์ของชุมชนโดยใส่ภาพเขาฉกรรจ์ซึ่งเป็นอัตลักษณ์ที่ตั้งวิสาหกิจชุมชนลงไปที่ซองบรรจุผงพร้อมชงเพื่อให้ผู้ที่เลือกซื้อได้กลิ่นความเป็นธรรมชาติและความเป็นเกษตรอินทรีย์
2.2 มีตัวเลือกสูตรของผงพร้อมชงมะระขี้นกที่หลากหลายตามความพึงพอใจชองผู้บริโภค โดยมีจำนวน 3 สูตร ได้แก่ 1) สูตรออริจินอล (Original) เป็นรสชาติดั้งเดิมของมะระขี้นก 2) สูตรกลิ่นมะลิ เป็นรสชาติมะระขี้นกผสมความหอมจากกลิ่นมะลิ และ3) สูตรกลิ่นใบเตยเป็นรสชาติมะระขี้นกผสมความหอมจากกลิ่นใบเตย
2.3 มีขนาดบรรจุซองให้เลือกหลายขนาดสำหรับผู้ใช้ ได้แก่ ซองกลาง มี 4 ซองเล็ก ซองละ 10 กรัม ( ราคาซองกลาง ซองละ 100 บาท) และซองใหญ่ มี 10 ซองเล็ก ซองละ 10 กรัม ( ราคาซองฬหญ่ ซองละ 250 บาท)
“ เครื่องดื่มผงพร้อมชงจากสารสกัดมะระขี้นก” ได้รับทุนอุดหนุนการวิจัยและนวัตกรรม ภายใต้แผนการจัดการความรู้การวิจัยและถ่ายทอดเพื่อการใช้ประโยชน์ (KM) ประจำปี 2566 ด้านการใช้ประโยชน์เชิงชุมชนสังคม จากสำนักวิจัยแห่งชาติ ( วช.) สังกัดกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม ( อว.) ภายใต้ชื่อโครงการ “ การเพิ่มมูลค่ามะระขี้นกแห้งด้วยการแปรรูปในรูปแบบเครื่องดื่มผงพร้อมชงจากสารสกัดมะระขี้นกสำหรับวิสาหกิจชุมชนขนาดเล็ก” โดยมีวัตถุประสงค์ของโครงการเพื่อพัฒนากระบวนการผลิตและแปรรูปเครื่องดื่มผงพร้อมชงจากสารสกัดมะระขี้นกด้วยตู้อบลมร้อน
อย่างไรก็ตามเป้าหมายของโครงการคือการพัฒนาและถ่ายทอดองค์ความรู้ที่ได้จากงานวิจัยให้กับเกษตรกรในวิสาหกิจชุมชนสมุนไพรบ้านคลองสิบสามอำเภอเขาฉกรรจ์จังหวัดสระแก้วซึ่งวิสาหกิจชุมชนแห่งนี้ถือเป็นวิสาหกิจชุมชนหนึ่งในจังหวัดสระแก้ว SDGs&PGS จากสมาพันธ์เกษตรกรรมยั่งยืนสระแก้ว โดยวิสาหกิจชุมชนสมุนไพรบ้านคลองสิบสาม มีพื้นที่ทั้งหมดของสมาชิกครอบคลุม 198 ไร่ มีสมาชิกจำนวน 110 รายทั่วจังหวัดสระแก้ว กลุ่มวิสาหกิจชุมชนมีวัตถุประสงค์ในการก่อตั้งเพื่อผลิตและจำหน่ายสมุนไพรท้องถิ่นในจังหวัดสระแก้วและใกล้เคียง เช่น ขมิ้นชัน มะระขี้นก ฟ้าทะลายโจร ลูกกระดอม และ หนุมานประกาย เป็นต้น โดยมีจำหน่ายผลิตภัณฑ์ทางการเกษตรให้กับหน่วยงานของรัฐและมีบริษัทเอกชนทั่วประเทศ ทำให้วิสาหกิจชุมชนแห่งนี้มีมูลค่าการจำหน่ายวัตถุดิบสมุนไพรปีละหลายล้านบาท โดยเฉพาะมะระขี้นกแห้งซึ่งกลุ่มเกษตรกรปลูกมากที่สุดมีมูลค่าการจำหน่ายประมาณ 1 ล้านบาทต่อปี
สำหรับการต่อยอดหรือสร้างองค์ความรู้ตัวเกษตรกรที่ได้รับการอบรมจากโครงการสามารถต่อยอดและพัฒนาผลิตภัณฑ์จากพืชสมุนไพรที่มีในชุมชนให้เป็นเครื่องดื่มจากพืชสมุนไพรชนิดต่างๆได้ทำให้เกิดการสร้างผลิตภัณฑ์จากพืชสมุนไพรทางเลือกที่หลากหลายได้ในอนาคต
ผลงานวิจัยผลิตภัณฑ์ “ เครื่องดื่มผงพร้อมชงจากสารสกัดมะระขี้นก” สามารถติดต่อ หรือสนใจสินค้าวิสาหกิจชุมชน ติดต่อได้ที่ ( ฟาร์มจ่าทูล) เลขที่ 55/1 ตำบลเขาสามสิบ อำเภอเขาฉกรรจ์ 27000 Line: ipetty.chic, Facebook: ฟาร์มจ่าทูล– สมุนไพร โทรศัพท์: 090-2929059, 080-9657157 หรือติดต่อโดยตรง . เปรมศักดิ์ พวงพลอย คณะอุตสาหกรรมเกษตรดิจิทัล มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าพระนครเหนือ โทรศัพท์ 063-0541379
ขวัญฤทัย – ภาพ
